Structureel lage val, markt op spanning

De inzamelvolumes blijven op langere termijn teleurstellend laag. Oudpapier- en karton worden schaarser, vooral in Oost-Europa. Flinke prijsstijgingen in het verschiet als geen downtime wordt genomen. Eerste tekenen van downtime dienen zich aan. Spot-lots worden verwacht.

Inzameling Nederland
De inzamelvolumes houden nog steeds niet over. Geen verschil wat dit betreft met de vorige marktberichten. Daar waar de val allang in alle hevigheid had moeten zijn teruggekeerd bevindt het inzamelvolume zich op teleurstellend laag niveau. Er komt al enige tijd minder papier op de markt, en dat vertaalt zich in lagere volumes. Dit geldt zowel voor de huishoudelijke val als in de grafische industrie. In de verpakkingensfeer lijkt een en ander zich na de vakantie weer wat aan het herstellen, maar men is nog steeds niet op het oude punt teruggekeerd. Hiermee bedoelen we dezelfde periode vorig jaar. In de grafische sector, zo is de verwachting, zal de val voor lange tijd laag blijven. Het voorraadniveau in de handel bevindt zich over het algemeen op een laag, zij het stabiel niveau. In de papierindustrie, zowel in binnen- als in buitenland, zijn de voorraden naar verluidt ‘net onder comfortabel’. Maar de prijsniveaus op de binnenlandse markt worden in ieder geval nog stabiel genoemd.

Vanaf januari 2010 moeten alle Nederlandse gemeenten plastic verpakkingsafval gescheiden inzamelen. Deze landelijke proef duurt tot 2012 en daarna wordt op basis van een evaluatie besloten hoe verder zal worden gegaan. Zo wil de gemeente Noordoostpolder in december een proef starten met het gezamenlijk inzamelen van kunststof met het oudpapier. De proef moet starten in een drietal wijken, waarbij een geperforeerde kunststofzak waarin de burgers geacht worden hun plastic verpakkingen, zoals: flessen, flacons, tubes, plastic zakken, vleeswarenvelletjes en boterkuipjes, te deponeren. De bedoeling is dat de gevulde zak vervolgens in de blauwe kliko met oudpapier gaat. De blauwe kliko’s worden vervolgens met behulp van perskraakwagens ingezameld.

Uit eerdere proeven is reeds gebleken dat – ondanks de perforaties – een deel van de plastic zakken kapot gaat in de perskraakwagens, waardoor vermenging optreedt van het veelal verontreinigde huishoudelijk kunststof en het ingezamelde oudpapier en karton.

Verontreiniging van het oudpapier en karton met vloeistoffen en levensmiddelresten draagt ervoor zorg dat het oudpapier niet meer voor recycling kan worden ingezet.

De Stichting Papier Recycling Nederland (PRN) heeft inmiddels namens de papier- en kartonketen een brandbrief gezonden aan het College van de Gemeente Noordoostpolder.

In deze brief spreekt de Stichting PRN haar verontrusting uit over het voorgenomen inzamelexperiment en de risico’s op verontreiniging die het aldus ingezamelde oudpapier ongeschikt maken voor hergebruik. Zij benadrukt dat PRN geen enkel bezwaar heeft tegen de brongescheiden inzameling van afgedankte kunststof verpakkingen in een geperforeerde zak, maar dat dient dan zonder fysiek contact (in de minicontainer noch in de kraakperswagen) met het oudpapier plaats te vinden.

Europese ontwikkelingen
In heel Europa worden zeer bescheiden hoeveelheden oudpapier ingezameld. In het Oosten van Duitsland en de voormalige Oostbloklanden heerst al enige tijd onrust op de oudpapiermarkt. Oudpapier en –karton is daar een schaars goed aan het worden. Nieuwe, recent opgestarte papierfabrieken, in het bijzonder de nieuwe fabriek in Eisenhüttenstadt, hebben een grote honger naar grondstof. Pogingen om grote volumes in te dekken brengen de markt daar op grote spanning.

De vraag in de rest van Europa wordt over het algemeen goed genoemd. Alle kwaliteiten zijn behoorlijk in trek. Er wordt voor dit moment nog weinig downtime genomen, al is de verwachting dat de bruinsector in de nabije toekomst diverse stilleggingen te zien zal geven. De korte ordertijd is daar debet aan.

Ontwikkelingen Verre Oosten
De verwachte dip als gevolg van de festiviteiten rondom de zestigste verjaardag van de Chinese Volksrepubliek is eigenlijk uitgebleven (of exporteurs hebben er niet zoveel van gemerkt omdat de Europese vraag zo goed was, dat zou ook kunnen). Hoe dan ook, het kabbelt enigszins door. De export is echter nog altijd niet dominant aanwezig over de volle breedte van de markt. De verwachting is dat er in de laatste week van oktober c.q. in de maand november duidelijke signalen afgegeven zullen worden over de status, hoe het verder gaat met de export. Het zou kunnen zijn dat men poogt om voor de huidige prijzen extra volume in te dekken, maar dat zal gezien de lage voorraden bij de handel in combinatie met de blijvend lage val een lastige, lees kostbare zaak gaan worden.

Ontinktingspapier is stabiel. Karton daarentegen zit in de stijgende lijn, ondanks forse vrachtprijzen, lage dollar en terughoudendheid van veel kopers om erin mee te gaan. De lage beschikbaarheid van karton wint het in dit geval.

Vooruitzichten
Door de structureel lage val en nieuw in bedrijf genomen capaciteiten in het oosten van Europa, alsook een aantrekkende export, zal het flink gaan knellen in de beschikbaarheid. Tegenhanger evenwel, is dat men verwacht dat er in de bruinsector een dip in de orders zal optreden, gevolgd door stilstanden. Dit is nu al bijna te merken aangezien een aantal industrieën al reeds voor december stops beginnen aan te kondigen. Door dit zelfcorrigerende vermogen zullen al te spannende prijsstijgingen uitblijven.